Trong suốt quá trình xây dựng và phát triển đất nước, phụ nữ Việt Nam luôn khẳng định vai trò quan trọng trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Từ truyền thống yêu nước, tinh thần nhân ái, đức tính cần cù, sáng tạo đến ý chí vượt khó và khát vọng vươn lên, các thế hệ phụ nữ đã có những đóng góp to lớn vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong thời kỳ đổi mới, hình ảnh người phụ nữ Việt Nam tiếp tục được khẳng định với những phẩm chất năng động, tự tin, trách nhiệm, vừa tích cực tham gia các hoạt động xã hội, vừa vun đắp những giá trị tốt đẹp của gia đình.
Đối với đội ngũ nữ cán bộ, giảng viên Trường Chính trị Vũ Văn Hiếu, tinh thần “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” không chỉ thể hiện ở việc hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn và trách nhiệm gia đình, mà còn gắn với sứ mệnh giáo dục lý luận chính trị, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn. Đây là những nhiệm vụ đòi hỏi bản lĩnh chính trị vững vàng, tri thức chuyên sâu, phương pháp làm việc khoa học, tinh thần đổi mới và ý thức nêu gương. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, với yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, chuyển đổi số và phát triển con người toàn diện, việc phát huy tinh thần “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” trong nữ cán bộ, giảng viên Trường Chính trị Vũ Văn Hiếu chính là góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, giảng viên có phẩm chất, năng lực, uy tín; xây dựng Nhà trường ngày càng phát triển; đồng thời lan tỏa những giá trị nhân văn, tiến bộ trong gia đình và xã hội.
1. Nhận thức về phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” trong kỷ nguyên mới
“Giỏi việc nước, đảm việc nhà” là phong trào thi đua có ý nghĩa sâu sắc đối với phụ nữ Việt Nam, thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa trách nhiệm công dân, trách nhiệm nghề nghiệp và trách nhiệm đối với gia đình. Trong điều kiện lịch sử cụ thể, nội hàm của phong trào được bổ sung, phát triển phù hợp với yêu cầu của từng giai đoạn, nhưng vẫn hướng đến mục tiêu phát huy năng lực, phẩm chất của phụ nữ, tạo điều kiện để phụ nữ đóng góp cho xã hội và xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh. Trong kỷ nguyên mới, tinh thần này cần được nhận thức trên cơ sở bình đẳng giới, phát triển con người toàn diện và chia sẻ trách nhiệm giữa các thành viên trong gia đình. “Giỏi việc nước” không đơn thuần là hoàn thành các nhiệm vụ được giao, mà còn là chủ động đổi mới, nâng cao chất lượng công việc, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm và tạo ra những giá trị thiết thực cho cơ quan, đơn vị. “Đảm việc nhà” không có nghĩa là phụ nữ phải gánh vác toàn bộ công việc gia đình, mà là cùng các thành viên xây dựng tổ ấm, nuôi dưỡng các mối quan hệ yêu thương, tôn trọng, bình đẳng, sẻ chia và trách nhiệm. Hai phương diện này không đối lập mà có mối quan hệ bổ trợ cho nhau. Một gia đình hạnh phúc là điểm tựa tinh thần để mỗi nữ cán bộ, giảng viên yên tâm công tác, phát huy năng lực và sáng tạo. Ngược lại, sự trưởng thành về tri thức, bản lĩnh và năng lực của người phụ nữ trong công việc góp phần nâng cao chất lượng đời sống gia đình, tạo dựng hình ảnh người phụ nữ tự tin, độc lập và có trách nhiệm với cộng đồng.
Nữ cán bộ giảng viên trường Chính trị Vũ Văn Hiếu
Đối với nữ cán bộ, giảng viên Trường Chính trị Vũ Văn Hiếu, tinh thần “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” còn mang ý nghĩa đặc thù. Chiếm tỷ lệ 68% (36/53) tổng số cán bộ, giảng viên của Nhà trường, nữ cán bộ, giảng viên là những người trực tiếp tham gia giáo dục lý luận chính trị, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, các đồng chí không chỉ truyền đạt tri thức mà còn góp phần hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học, bản lĩnh chính trị và đạo đức công vụ cho người học. Vì vậy, sự gương mẫu trong công việc, lối sống, ứng xử và xây dựng gia đình chính là một phương thức giáo dục có sức thuyết phục. Có thể khẳng định, trong kỷ nguyên mới, phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” tại Trường Chính trị Vũ Văn Hiếu cần được phát huy theo hướng hiện đại: giỏi chuyên môn, vững bản lĩnh, chủ động đổi mới, làm chủ công nghệ, sống nhân văn, xây dựng gia đình bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc. Đây vừa là yêu cầu đối với mỗi nữ cán bộ, giảng viên, vừa là động lực góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Nhà trường.
2. Vai trò của nữ cán bộ, giảng viên Trường Chính trị Vũ Văn Hiếu trong thực hiện phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà”
Một là: Phát huy bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ
Đối với trường chính trị, chất lượng đội ngũ cán bộ, giảng viên là yếu tố quan trọng quyết định chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Mỗi bài giảng, mỗi công trình nghiên cứu, mỗi hoạt động chuyên môn đều có tác động nhất định đến nhận thức và năng lực thực tiễn của người học. Vì vậy, nữ cán bộ, giảng viên cần tiếp tục phát huy bản lĩnh chính trị, giữ vững phẩm chất đạo đức, nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm trong thực thi nhiệm vụ. Trước những biến động nhanh chóng của tình hình thế giới, khu vực và trong nước, cùng sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, yêu cầu đặt ra là mỗi giảng viên phải không ngừng học tập, cập nhật tri thức, nâng cao năng lực phân tích và khả năng vận dụng lý luận vào thực tiễn.
Đối với nữ cán bộ, giảng viên, tinh thần trách nhiệm còn thể hiện ở sự tận tâm với người học, thái độ công tâm trong đánh giá, tinh thần hợp tác với đồng nghiệp và sự chủ động nhận những nhiệm vụ khó, nhiệm vụ mới. Mỗi người cần coi chất lượng công việc, hiệu quả phục vụ và sự tiến bộ của người học là thước đo quan trọng của năng lực nghề nghiệp. Đặc biệt, việc rèn luyện đạo đức nghề nghiệp phải gắn với thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, giữ gìn đoàn kết nội bộ, thực hiện nghiêm quy chế làm việc và xây dựng môi trường giáo dục dân chủ, kỷ cương, nhân văn. Khi mỗi nữ cán bộ, giảng viên thực sự gương mẫu trong lời nói và hành động, phong trào thi đua sẽ vượt ra khỏi phạm vi khẩu hiệu, trở thành động lực tự giác trong thực hiện nhiệm vụ chính trị của Nhà trường.
Hai là: Đổi mới phương pháp giảng dạy, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn
Trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ, đổi mới phương pháp giảng dạy là nhiệm vụ có tính thường xuyên. Nữ cán bộ, giảng viên cần chủ động chuyển từ phương pháp truyền đạt kiến thức đơn thuần sang tổ chức quá trình học tập tích cực, lấy người học làm trung tâm, tăng cường đối thoại, thảo luận, phân tích tình huống và giải quyết các vấn đề thực tiễn. Đối với những nội dung liên quan đến xây dựng Đảng, quản lý nhà nước, kỹ năng lãnh đạo, quản lý và hoạt động của chính quyền địa phương, việc gắn lý luận với thực tiễn Quảng Ninh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Những vấn đề đặt ra từ quá trình đổi mới tổ chức bộ máy, vận hành chính quyền địa phương hai cấp, cải cách hành chính, chuyển đổi số, quản lý đất đai, phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân có thể trở thành nguồn tư liệu thực tiễn quý báu cho bài giảng và hoạt động nghiên cứu.
Bên cạnh đó, nghiên cứu khoa học và tổng kết thực tiễn cần được xem là bộ phận không thể tách rời của hoạt động giảng dạy. Mỗi nữ cán bộ, giảng viên cần chủ động phát hiện những vấn đề mới từ thực tiễn cơ sở, lựa chọn đề tài có giá trị lý luận và khả năng ứng dụng, tham gia các đề tài khoa học, hội thảo, tọa đàm, viết bài trao đổi học thuật và đề xuất giải pháp phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý. Tinh thần “dám nghĩ, dám làm” cần được thể hiện bằng những việc làm cụ thể: mạnh dạn đổi mới cách thiết kế bài giảng; ứng dụng công nghệ phù hợp; xây dựng hệ thống tình huống thực tiễn; sử dụng dữ liệu có kiểm chứng; chủ động đề xuất sáng kiến nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng. Đổi mới phải đi đôi với tính khoa học, tính Đảng, tính thực tiễn và việc tuân thủ các quy định hiện hành. Cùng với đó, nữ cán bộ, giảng viên cần tích cực ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong chuẩn bị bài giảng, tìm kiếm tư liệu, thiết kế học liệu và hỗ trợ nghiên cứu, nhưng phải bảo đảm kiểm chứng thông tin, tôn trọng bản quyền, bảo vệ dữ liệu và giữ vững tính độc lập trong tư duy khoa học. Công nghệ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế trách nhiệm chuyên môn và năng lực tư duy của người giảng viên. Có như vậy, “giỏi việc nước” trong môi trường trường chính trị không chỉ là hoàn thành định mức giảng dạy, mà còn là không ngừng nâng cao chất lượng tri thức, năng lực nghiên cứu và khả năng đóng góp vào việc giải quyết những vấn đề thực tiễn của địa phương.
Ba là: Xây dựng gia đình bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc; tạo nền tảng cho sự phát triển của mỗi cá nhân
Nếu công việc là môi trường để khẳng định năng lực và cống hiến thì gia đình là không gian quan trọng để nuôi dưỡng tình yêu thương, hình thành nhân cách và phục hồi sức khỏe tinh thần. Đối với nữ cán bộ, giảng viên, việc thực hiện tốt trách nhiệm gia đình có ý nghĩa thiết thực đối với sự ổn định đời sống và khả năng hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn. Tuy nhiên, trong điều kiện hiện nay, cần nhìn nhận trách nhiệm gia đình trên cơ sở bình đẳng giới và sự chia sẻ. Người phụ nữ không thể phát huy đầy đủ năng lực nghề nghiệp nếu phải đồng thời gánh chịu quá nhiều áp lực từ công việc chuyên môn, chăm sóc con cái, phụng dưỡng cha mẹ và tổ chức đời sống gia đình mà thiếu sự đồng hành của các thành viên khác. Vì vậy, xây dựng gia đình hạnh phúc trước hết cần bắt đầu từ sự tôn trọng, thấu hiểu, chia sẻ và phân công hợp lý các công việc giữa vợ và chồng, giữa các thành viên trong gia đình. Mỗi người cần có trách nhiệm chăm sóc con cái, giáo dục thế hệ trẻ, gìn giữ các giá trị văn hóa tốt đẹp, đồng thời tạo điều kiện để các thành viên được học tập, phát triển nghề nghiệp và theo đuổi những mục tiêu chính đáng.
Đối với nữ cán bộ, giảng viên, “đảm việc nhà” còn thể hiện ở việc xây dựng nếp sống văn minh, duy trì sự gắn kết giữa các thế hệ, giáo dục con cái về lòng nhân ái, tinh thần tự lập, ý thức công dân và trách nhiệm cộng đồng. Những giá trị được hình thành trong gia đình góp phần tạo nên nền tảng đạo đức, văn hóa của xã hội. Mặt khác, mỗi nữ cán bộ, giảng viên cần quan tâm chăm sóc sức khỏe thể chất và tinh thần, biết sắp xếp công việc khoa học, cân đối thời gian nghỉ ngơi và chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết. Sự hy sinh và tận tụy là những phẩm chất đáng quý, nhưng không nên được hiểu theo nghĩa người phụ nữ phải từ bỏ nhu cầu chính đáng, cơ hội phát triển hoặc sức khỏe của bản thân. Một gia đình hạnh phúc phải là nơi mỗi thành viên được yêu thương, tôn trọng và có cơ hội phát triển. Khi trách nhiệm gia đình được chia sẻ công bằng, người phụ nữ có thêm điều kiện cống hiến cho công việc; đồng thời, sự trưởng thành của người phụ nữ cũng góp phần làm phong phú đời sống tinh thần và nâng cao chất lượng gia đình.
Bốn là: Lan tỏa hình ảnh người nữ cán bộ, giảng viên trí tuệ, bản lĩnh, nhân văn và trách nhiệm
Là đội ngũ tham gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở, nữ cán bộ, giảng viên Trường Chính trị Vũ Văn Hiếu có điều kiện lan tỏa những giá trị tích cực thông qua cả hoạt động chuyên môn và đời sống thường ngày. Sự lan tỏa ấy trước hết được thể hiện bằng tác phong làm việc khoa học, thái độ ứng xử chuẩn mực, tinh thần cầu thị, ý thức học hỏi và khả năng phối hợp hiệu quả với đồng nghiệp. Trong quan hệ với người học, cần phát huy phong cách sư phạm dân chủ, tôn trọng, lắng nghe và khuyến khích trao đổi trên cơ sở lý luận, thực tiễn và các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Đồng thời, nữ cán bộ, giảng viên cần tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước, hoạt động công đoàn, hoạt động vì cộng đồng, xây dựng văn hóa công sở và hỗ trợ đồng nghiệp. Việc chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy, hỗ trợ nữ giảng viên trẻ, hướng dẫn nghiên cứu khoa học và xây dựng môi trường làm việc thân thiện cũng là những biểu hiện thiết thực của tinh thần đoàn kết, tương trợ.
Trong kỷ nguyên số, hình ảnh người nữ trí thức trường Đảng còn được thể hiện qua khả năng sử dụng công nghệ có trách nhiệm, ứng xử văn minh trên không gian mạng, chủ động chia sẻ tri thức và đấu tranh với thông tin sai lệch bằng lập luận khoa học, thái độ đúng mực. Mỗi hành động tích cực, mỗi sản phẩm chuyên môn có chất lượng và mỗi sáng kiến được triển khai hiệu quả đều góp phần khẳng định vị thế, năng lực của đội ngũ nữ cán bộ, giảng viên.
Giải pháp phát huy phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” của nữ cán bộ, giảng viên Trường Chính trị Vũ Văn Hiếu thời gian tới
Để phong trào thi đua tiếp tục đi vào chiều sâu, cần có sự kết hợp giữa nỗ lực tự thân của mỗi nữ cán bộ, giảng viên với trách nhiệm của cấp ủy, lãnh đạo Nhà trường và tổ chức đoàn thể.
Thứ nhất, nâng cao nhận thức và cụ thể hóa phong trào bằng các tiêu chí phù hợp với đặc thù nghề nghiệp. Việc thực hiện “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” cần gắn với nhiệm vụ chính trị, tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp, chất lượng giảng dạy, nghiên cứu khoa học, tinh thần phục vụ và xây dựng gia đình hạnh phúc. Các tiêu chí đánh giá cần thực chất, có khả năng kiểm chứng, tránh hình thức và không tạo thêm những áp lực không cần thiết đối với phụ nữ.
Thứ hai, xây dựng môi trường làm việc dân chủ, bình đẳng, tạo điều kiện để nữ cán bộ, giảng viên phát triển. Nhà trường cần quan tâm đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch và sử dụng cán bộ nữ trên cơ sở năng lực, phẩm chất và yêu cầu nhiệm vụ; tạo cơ hội tham gia các đề tài khoa học, hội thảo, chương trình bồi dưỡng chuyên sâu và nhiệm vụ quản lý. Đồng thời, cần khuyến khích sáng kiến, ghi nhận kết quả thực chất, bảo đảm cơ hội phát triển nghề nghiệp bình đẳng.
Thứ ba, đẩy mạnh bồi dưỡng năng lực chuyên môn, kỹ năng số và năng lực nghiên cứu thực tiễn. Mỗi nữ cán bộ, giảng viên cần xây dựng kế hoạch học tập thường xuyên, nâng cao trình độ lý luận, kiến thức chuyên ngành, ngoại ngữ, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng sư phạm và năng lực ứng dụng công nghệ. Việc tự học cần gắn với yêu cầu vị trí việc làm, nhiệm vụ giảng dạy và những vấn đề thực tiễn đang đặt ra tại Quảng Ninh.
Thứ tư, đổi mới nội dung, hình thức hoạt động của tổ chức công đoàn và phong trào phụ nữ. Các hoạt động cần hướng nhiều hơn đến nhu cầu thực tế của nữ cán bộ, giảng viên như chia sẻ kinh nghiệm nghề nghiệp, nâng cao kỹ năng số, chăm sóc sức khỏe, tư vấn tâm lý, xây dựng gia đình hạnh phúc và hỗ trợ phát triển chuyên môn. Cần kịp thời phát hiện, biểu dương những điển hình tiên tiến, mô hình hiệu quả, sáng kiến có giá trị để tạo sức lan tỏa trong toàn trường.
Thứ năm, xây dựng văn hóa gia đình trên nền tảng bình đẳng và trách nhiệm chia sẻ. Mỗi nữ cán bộ, giảng viên cần chủ động sắp xếp công việc, xây dựng kế hoạch cá nhân và trao đổi với các thành viên trong gia đình để phân chia trách nhiệm phù hợp. Cùng với đó, cần khuyến khích sự đồng hành của nam giới, gia đình và cộng đồng trong việc chăm sóc, giáo dục con cái, hỗ trợ người thân và tạo điều kiện để phụ nữ phát triển nghề nghiệp.
Thứ sáu, gắn kết quả phong trào với hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị của Nhà trường. Phong trào thi đua cần hướng đến những sản phẩm cụ thể như bài giảng được đổi mới, công trình nghiên cứu có chất lượng, sáng kiến được ứng dụng, hoạt động hỗ trợ người học hiệu quả, môi trường làm việc đoàn kết và những gia đình tiêu biểu. Việc đánh giá cần coi trọng quá trình phấn đấu, mức độ tiến bộ và đóng góp thực chất, đồng thời quan tâm đến điều kiện, hoàn cảnh của từng cá nhân.
Giảng viên bảo vệ thành công Luận án Tiến sĩ
Các giải pháp trên chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai đồng bộ, có sự phối hợp giữa lãnh đạo Nhà trường, tổ chức công đoàn, các khoa phòng chuyên môn và bản thân mỗi nữ cán bộ, giảng viên. Trong đó, tinh thần chủ động, tự học, tự rèn luyện và khát vọng vươn lên của mỗi cá nhân giữ vai trò quan trọng; sự quan tâm, tạo điều kiện của tổ chức là nhân tố hỗ trợ cần thiết để khát vọng ấy được chuyển hóa thành kết quả cụ thể.
Trong kỷ nguyên mới, phát huy phong trào thi đua “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” không chỉ là yêu cầu đối với mỗi nữ cán bộ, giảng viên mà còn là một nội dung thiết thực của việc phát triển nguồn nhân lực nữ, xây dựng môi trường giáo dục tiến bộ và thúc đẩy bình đẳng giới. Mỗi nữ cán bộ, giảng viên cần xác định rằng, sự cống hiến cho cơ quan và sự vun đắp gia đình không phải là hai nhiệm vụ loại trừ nhau. Khi có nhận thức đúng, phương pháp làm việc khoa học, sự chia sẻ trách nhiệm trong gia đình và môi trường công tác thuận lợi, người phụ nữ hoàn toàn có thể phát huy năng lực, khẳng định giá trị bản thân và đóng góp ngày càng nhiều cho xã hội. Với truyền thống tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam, với tinh thần trách nhiệm của người cán bộ, đảng viên và nhà giáo, nữ cán bộ, giảng viên Trường Chính trị Vũ Văn Hiếu cần nhận thức phát huy tinh thần “Giỏi việc nước, đảm việc nhà” trong kỷ nguyên mới chính là phát huy trí tuệ, bản lĩnh, khát vọng cống hiến và giá trị nhân văn của người phụ nữ; góp phần xây dựng đội ngũ nữ cán bộ, giảng viên vững mạnh, xây dựng Trường Chính trị Vũ Văn Hiếu ngày càng phát triển, đáp ứng yêu cầu đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong tình hình mới, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp xây dựng thành phố Quảng Ninh ngày càng giàu đẹp, văn minh, hiện đại và hạnh phúc.
Trần Thị Thu Trang, Khoa Nhà nước và Pháp luật
